Ukrayna
Ukrayna parlament-prezident respublikasıdır və postsovet məkanında ən açıq siyasi sistemlərdən birinə malikdir.
Ölkədə real siyasi rəqabət mövcuddur, vətəndaş cəmiyyəti güclüdür və demokratik institutlar geniş ictimai dəstəyə söykənir.
Paytaxt Kiyev, rəsmi dil ukrayna dilidir.
Siyasi sistem və idarəetmə
Ukraynanın siyasi sistemi uzun illərdir plüralizm və rəqabətli seçkilərlə xarakterizə olunur.
Bununla belə, müharibə şəraiti idarəçilik modelinə əlavə çətinliklər gətirib:
- İcra hakimiyyətinin rolu təhlükəsizlik səbəbləri ilə daha da artıb
- Parlament və digər institutların təsir imkanları nisbətən məhdudlaşıb
- Oliqarx təsirinin azaldılması istiqamətində islahatlar davam etsə də, tam başa çatmayıb
Bütün bunlara baxmayaraq, siyasi sistem açıq olaraq qalır.
İnsan hüquqları və vətəndaş cəmiyyəti
Ukrayna vətəndaş cəmiyyəti regionda ən aktiv və təsirli olanlardan biridir.
Müharibə şəraitində bəzi məhdudiyyətlər yaranıb, lakin əsas demokratik azadlıqlar qorunur:
- Media təhlükəsizlik səbəbilə müəyyən məhdudiyyətlərlə fəaliyyət göstərir
- Sərt senzura deyil, daha çox informasiya təhlükəsizliyi əsaslı tənzimləmə tətbiq olunur
- QHT-lər və jurnalistlər ictimai nəzarətdə mühüm rol oynamaqda davam edir
- Etiraz və ictimai iştirak mexanizmləri hələ də açıqdır
Ümumilikdə, insan hüquqları sahəsində dinamika müharibə reallıqları ilə balanslaşdırılır.
İqtisadiyyat və əsas göstəricilər
Ukraynanın iqtisadiyyatı müharibədən əvvəl də transformasiya və islahat mərhələsində idi.
Hazırda əsas çətinliklər bunlardır:
- İnfrastrukturun zədələnməsi
- Xarici investisiya axınlarının məhdudlaşması
- İşsizlik və sosial yükün artması
Eyni zamanda beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq ölkəyə maliyyə sabitliyi təmin etməyə kömək edir və uzunmüddətli iqtisadi bərpa planları hazırlanır.
Regional əlaqələr və xarici siyasət
Ukraynanın xarici siyasəti Avropa və transatlantik inteqrasiyaya möhkəm şəkildə yönəlib:
- AB və NATO ilə yaxınlaşma strateji məqsəddir
- Müharibə fonunda Qərb ölkələrindən güclü siyasi, iqtisadi və hərbi dəstək alır
- Regionda təhlükəsizlik arxitekturasının yenidən qurulması Ukraynanın əsas gündəmlərindən biridir
Bu istiqamət, həm daxili, həm də xarici siyasətin mühüm komponentidir.
Çağırışlar və perspektivlər
- Müharibə səbəbilə institusional və sosial yükün artması
- Məhkəmə və idarəetmə islahatlarının davamlı şəkildə dərinləşdirilməsi
- Oligarx təsirinin daha da azaldılması
- Bərpa prosesinin şəffaf və inklüziv təmin olunması
- Avropa inteqrasiyası üçün islahatların davam etdirilməsi