Ölkə

Türkiyə

7 Şərh
2 Tədqiqat
14 Analiz

Türkiyə prezident respublikasıdır və son illərdə siyasi sistemdə mərkəzləşmə və icra hakimiyyətinin dominantlığı nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb.
2016-cı il çevriliş cəhdindən sonra təhlükəsizlik yanaşması güclənmiş, siyasi institutlar arasında balans dəyişmişdir.
Paytaxt Ankara, rəsmi dil türk dilidir.

Siyasi sistem və idarəetmə

2017-ci il Konstitusiya dəyişiklikləri Türkiyəni prezidentlik sisteminə keçirdi və prezidentin səlahiyyətlərini əhəmiyyətli dərəcədə artırdı.
 Bu çərçivədə:

  • Parlamentin təsir imkanları zəifləyib
  • Məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyi müzakirə mövzusu olaraq qalır
  • Siyasi qərarvermə daha çox mərkəzləşib

Siyasi rəqabət mövcud olsa da, müxalifət partiyalarının fəaliyyət mühiti bəzən məhdudiyyətlərlə üzləşir, xüsusilə də yerli idarəetmə və məhkəmə proseslərində.

İnsan hüquqları və vətəndaş cəmiyyəti

2016-dan sonra təhlükəsizlik yönümlü siyasət QHT-lərə və mediaya təsir göstərib; bəzi təşkilatlar bağlanıb, bir qisminin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb.
 Media məkanında dövlətin və hakim partiyanın təsiri artıb, jurnalistlərin fəaliyyəti bəzən müxtəlif hüquqi proseslərlə üzləşir.
 Eyni zamanda, hüquq müdafiəçiləri və vətəndaş cəmiyyəti strukturları hələ də fəal olaraq çalışır və müəyyən sahələrdə irəliləyiş əldə edilir.

İqtisadiyyat və əsas göstəricilər

Türkiyə müxtəlif sektorlara malik böyük iqtisadiyyatdır, lakin son illərdə iqtisadi idarəetmədə siyasi təsir amili daha çox nəzərə çarpır.
 Mərkəzi Bankın müstəqilliyi məsələləri və faiz siyasəti ilə bağlı qərarlar iqtisadi sabitliyə təsir etmişdir.
 Yüksək inflyasiya və valyuta dəyərsizləşməsi iqtisadi siyasətin əsas çətinliklərindəndir.
 Bununla yanaşı, ölkə regional logistika, sənaye və enerji sahələrində strateji üstünlüklərə malikdir.

Regional əlaqələr və xarici siyasət

Türkiyənin xarici siyasəti çoxşaxəlidir — NATO üzvü olaraq Qərblə əməkdaşlıq edir, eyni zamanda Rusiya və regional dövlətlərlə praqmatik münasibətlər saxlayır.
 Ölkənin Suriya, Liviya, Qafqaz və Şərqi Aralıq dənizindəki rolu onu regionda əsas aktorlardan birinə çevirir.
 Xarici siyasətin müəyyən vaxtlarda daxili siyasi legitimlik üçün də istifadə edildiyi müşahidə olunur.

Çağırışlar və perspektivlər

  • İcra–parlament–məhkəmə balansının bərpası
  • Media və QHT-lərin fəaliyyəti üçün daha geniş və sabit mühitin yaradılması
  • İqtisadi idarəetmədə daha şəffaf və institutlara əsaslanan siyasət
  • Qərb–Rusiya arasında geosiyasi balansın qorunması
  • Cəmiyyət daxilində qütbləşmənin azaldılması
Türkiyə